Dieta PALEO – wszystko co musisz o niej wiedzieć!

dieta paleo

Dieta PALEO inaczej zwana dietą paleolityczną to model żywienia, który zyskuje coraz większą popularność. Jej zwolennicy twierdzą, iż jest to zdrowy powrót do korzeni w kwestii sposobu odżywiania człowieka, natomiast przeciwnicy wspominają o efektach ubocznych. Jak jest naprawdę? Jak wygląda jadłospis współczesnej diety paleo, i jakie są jej zalety i wady?

Dieta paleo odwzorowuje dietę człowieka z okresu paleolitu, czyli czasów epoki kamienia łupanego. Ludzie prowadzili wówczas koczowniczy tryb życia – przemieszczali się z miejsca na miejsce w poszukiwaniu jedzenia, wody i lepszych warunków do życia, które często były uzależnione od warunków atmosferycznych.

Zatem na czym polega dieta paleo, i co jedli nasi praprzodkowie? W skrócie: wszystko, co ówcześnie żyjącym udało się upolować, złowić lub zerwać z drzewa. Było to przede wszystkim mięso dzikich zwierząt, ryby, owoce morza, skorupiaki, warzywa korzeniowe, bulwiaste, liściaste, owoce, orzechy jaja, owady i larwy.

Czym jest dieta PALEO?

Dieta Paleo stara się odwzorować jadłospis człowieka z epoki kamienia łupanego, ponieważ sposób żywienia ówczesnych ludzi był o wiele zdrowszy od nawyków współczesnego człowieka – nie trzeba być ekspertem by wiedzieć, iż nasi przodkowie nie mieli dostępu do fast-foodów i wysoko przetworzonej żywności.

Właśnie dlatego dieta paleolityczna jest uważana za dietę prozdrowotną, która wspomaga profilaktykę chorób cywilizacyjnych, z którymi koczownicy nie mieli do czynienia. Istnieją badania, które dowodzą, że stan zdrowia ludzi paleolitu cechował się niskim występowaniem chorób układu sercowo-naczyniowego, cukrzycy typu 2, zespołu metabolicznego oraz nowotworów. Zdaniem niektórych dietetyków i ekspertów jest to jadłospis, do którego jesteśmy predysponowani genetycznie.

Nasi przodkowie żywili się po prostu świeżymi źródłami pożywienia. W związku z tym, jedną z głównych cech charakterystycznych diety paleo jest również brak produktów zbożowych, ponieważ ludzie w paleolicie nie znali jeszcze pojęcia rolnictwa, ani zbóż. Nie ma w niej więc bardzo wielu produktów, do których dziś jesteśmy przyzwyczajeni i bez których ciężko się obyć (makarony, kasze, mleko, przetwory mleczne, chleb itd.). Odpowiednią ilość węglowodanów dostarczają w diecie paleo owoce i warzywa.

Oczywiście trudno w dzisiejszych czasach bazować na tym, co udało się zdobywać naszym przodkom. Jak zatem udaje zastosować się ten jadłospis w XXI wieku?

Dieta to nie wszystko! Sprawdź po jakie suplementy warto sięgnąć, aby wspomóc dietę odchudzająca:

Co można jeść na diecie PALEO?

co można jeść na diecie paleo

Twórcą diety paleo jest amerykański naukowiec doktor Loren Cordain, który poświęcił diecie paleolitycznej wiele publikacji. Zasady, które opracował, są podstawą we współcześnie opracowywanych jadłospisach paleo.

Dieta ta zdecydowanie nie jest przeznaczona dla wegan, czy wegetarian – jej podstawą jest spożywanie chudego mięsa oraz ryb, czyli produktów bogatych w białko. Oprócz mięsnych produktów, na paleo warto jeść również dużo owoców i warzyw, lecz tylko wybrane ich rodzaje, które dostarczają odpowiednią ilość zdrowych węglowodanów.

Dieta paleo – podstawowe produkty:

  • mięso (najlepiej z chowu pastwiskowego),
  • ryby i owoce morza,
  • jaja,
  • owoce (preferowane owoce jagodowe),
  • warzywa – marchew, pietruszka, seler, sałata (każdy gatunek), kalafior, brokuły, burak, bakłażan, jarmuż, szpinak, koper włoski.,
  • orzechy i nasiona (preferowane orzechy z niską zawartością kwasów omega-6 tj. migdały, orzechy włoskie).

Dieta paleo – produkty spożywane w ograniczonej ilości:

  • olej rzepakowy,
  • olej kokosowy,
  • olej lniany
  • miód,
  • wino,
  • kawa i herbata.

Czego nie można jeść na diecie PALEO?

czego nie można jeść na diecie paleo

Mimo, iż dieta paleo jest niezwykle różnorodna, a ilość zalecanych produktów dość spora – ma ona również swoje ograniczenia. Przede wszystkim zakazane są produkty wysokoprzetworzone, nabiał i przetwory mleczne, produkty zbożowe, a także wszelkie rośliny strączkowe.

Dieta paleo – produkty zakazane:

  • oleje rafinowane (kukurydziany, słonecznikowy),
  • orzeszki ziemne,
  • sól,
  • przetwory mleczne: jogurt, kefir, mleko, sery,
  • warzywa skrobiowe (np. ziemniaki)
  • artykuły przetworzone,
  • produkty zbożowe (kasze, ryże, pieczywo, makarony),
  • wszelkie odmian roślin strączkowych.

Kluczowe zalety diety PALEO

Badania przeprowadzone między 2007 a 2010 rokiem przez trzech naukowców (Lindeberg, Frasseto, Jonsson) dowodzą, iż dieta paleo ma zastosowanie prozdrowotne. Wśród zalet wyróżnia się przede wszystkim korzystny wpływ na tolerancję glukozy, ciśnienie tętnicze i profil lipidowy.

Dodatkowo ograniczenie produktów zbożowych (gluten) będzie miało pozytywny wpływ w przypadku takich schorzeń jak: choroba Hashimoto, celiakia, czy uczulenie na gluten.

Dla wielu osób dieta ta może być również kusząca, ponieważ powoduje spadek wagi oraz zmniejszenie obwodu w pasie!

Dieta paleo – kluczowe zalety:

  • eliminuje z codziennego menu produkty bogate w cukry rafinowane
  • eliminuje z jadłospisu wysokoprzetworzoną żywność
  • ogranicza spożycie soli
  • eliminuje tłuszcze rafinowane
  • ogranicza tzw. „puste kalorie”, a dostarcza dużo zdrowego białka
  • profilaktycznie zapobiega chorobom cywilizacyjnym
  • ogranicza produkty ciężkostrawne
  • doskonale reguluje gospodarkę lipidową i insulinową
  • potrawy w diecie paleo mają niski indeks glikemiczny

Najważniejsze wady diety PALEO

Przeciwnicy diety paleolitycznej zwracają uwagę na fakt, iż dla wielu ludzi nie okazuje się ona odpowiednio zbilansowana. Każdy organizm jest inny i dlatego każda dieta powinna być zawsze dopasowywana indywidualnie do danej jednostki. W przypadku diety paleo często okazuje się, że stosowanie jej może prowadzić do niedoboru witamin, mikroelementów i składników mineralnych.

Dieta paleolityczna oparta jest o dostarczenie organizmowi sporych ilości białka, co w konsekwencji może skutkować dosyć wysokim obciążeniem nerek, a także zaburzeniem równowagi kwasowo-zasadowej. Ponadto, jeśli dieta paleo została skomponowana nieprofesjonalnie, może dostarczać niedostateczną ilość energii, która jest potrzebna do codziennego i prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Często podnoszonym argumentem przeciwników diety epoki kamienia łupanego, jest również fakt, iż jest to dieta o ostatecznie niesprecyzowanych zasadach – w końcu nie wiemy, jaki dokładnie styl życia prowadzili ludzie paleolitu i nie znamy ich dokładnego sposobu odżywiania. Nawiązując do tego zarzutu, antyfani diety twierdzą, iż aktualna wartość odżywcza produktów znacząco odbiega od tej z czasów paleolitu. Zwierzęta nie żywią się już tylko w naturalny sposób, mięso zawiera antybiotyki i pestycydy, a warzywa i owoce straciły dawną zawartość składników mineralnych, mikroelementów oraz oczywiście witamin.

Niektórzy wspominają również, iż zbyt duża ilość mięsa w stosunku do owoców i warzyć może powodować zakwaszenie organizmu.

Będąc na diecie paleo przez dłuższy okres, można narazić się na takie choroby jak:

  • hipercholesterolemia,
  • choroby nerek i wątroby,
  • choroby nowotworowe jelita grubego i prostaty,
  • osteoporoza i złamania,
  • niedobory niektórych minerałów (szczególnie wapnia)
  • niedobór witaminy D.

Przykładowy jadłospis PALEO

Dzień pierwszy:

Śniadanie:

  • plaster wołowiny lub kawałek kiełbasy z dziczyzny
  • garść migdałów
  • kawa bądź filiżanka kawy bezkofeinowej

Drugie śniadanie:

  • Koktajl z brzoskwiń i malin

Obiadokolacja:

  • pierś z indyka z grilla (bez skóry)
  • zupa jarzynowa (bez ziemniaków)
  • warzywa gotowane na parze (do wyboru)
  • kiść winogron
  • woda z cytryną do picia

Przekąski:

  • np. suszone morele, rodzynki, marchewka, orzechy włoskie, seler naciowy

Dzień drugi:

Śniadanie:

  • sałatka z marchewki, jabłka i garści rodzynek
  • Dwa jajka ugotowane na miękko
  • herbata bądź kawa bezkofeinowa

Drugie śniadanie:

  • awokado z krewetkami
  • świeże maliny, jeżyny albo wiśnie (mogą być też mrożone)
  • woda mineralna

Obiadokolacja:

  • Puree z dyni
  • Duszona chuda wołowina z cebulą
  • Sałata z oliwkami
  • Pieczone jabłka z orzechami
  • woda z cytryną (dozwolony również kieliszek białego wina)

Przekąski:

  • do wyboru: grillowany łosoś, jajka gotowane na twardo, niesolone orzechy, pomidory, korzenie selera

Podsumowanie, czyli czy warto stosować dietę PALEO?

czy warto stosować się do paleo

Dieta paleo, tak jak każda inna dieta powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb organizmu danego człowieka. Jeśli zostanie dobrze dopasowana, może przynieść dużo pozytywnych efektów. Niewątpliwe korzyści diety paleo to przede wszystkim wyeliminowanie przetworzonej żywności oraz korzystny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie gospodarki lipidowej i insulinowej.

Dla wielu osób ważnym aspektem dodatkowym diety paleolitycznej może być również zmniejszenie otyłości brzusznej. Ponadto ograniczenie glutenu (produkty zbożowe) sprawdzi się w przypadku schorzeń takich jak celiakia, uczulenie na gluten czy choroba Hashimoto.

Z jednej strony jest to więc dieta zdrowa – jej podstawą są przede wszystkim produkty nieprzetworzone, dzięki czemu organizm otrzymuje zdrowe mikroelementy, witaminy i minerały, natomiast pozbywa się niepotrzebnych konserwantów, tłuszczy, sodu i innych dodatków. Dieta ogranicza również spożycie skrobi i rafinowanych cukrów, a dostarcza człowiekowi wartościowe kwasy omega 3 i omega 6. Duża ilość warzyw i owoców również jest plusem.

Z drugiej strony dieta paleo bazuje na dużej ilości mięsa – w tym czerwonego – dlatego często mówi się o tym, iż może ona powodować zwiększone ryzyko nowotworowe. Warto również wspomnieć, iż jest to dieta wymagająca dla naszego portfela – zdrowe, ekologiczne produkty wcale nie są szczególnie tanie. Osoby, które chcą zdecydować się na dietę paleo muszą również mieć sporo czasu na gotowanie jedzenia – większość posiłków wymaga samodzielnego przygotowania. Ujemny wpływ na zdrowie mają przede wszystkim niedobory witamin i minerałów, jak na przykład niedobór wapnia spowodowany wykluczeniem mleka i jego przetworów.

Podsumowując nie jest to dieta, na tyle dobrze zbilansowana, żeby osoby, które nie są obeznane z dietetyką i sposobami żywienia mogły stosować ją na własną rękę. Dieta paleo ma różne rodzaje i warianty, dlatego najlepiej najpierw je wcześniej przeanalizować i wybrać najlepszą opcję dla siebie i dla swojego stylu życia. Jak tego dokonać?

Dla osób, które zastanawiają się nad dietą paleo – najlepiej najpierw skonsultować się z lekarzem w celu omówienia wszystkich aspektów diety w kontekście twojego organizmu. Badania pomogą ci ocenić twoje możliwości oraz zdrowie i zadecydować, czy dieta paleo jest dla ciebie. Konsultując się ze specjalistą, masz także pewność, że będzie to najbardziej bezpieczna opcja dla twojego organizmu.

About Gosia Tomczyk

Zdrowy styl życia to mój konik. Pasja rozpoczęła się jeszcze na studiach, a teraz już jako „Pani Magister”, doradzam innym, jak rozważnie wybierać narzędzia do walki o zdrowy i piękny organizm. Hobbystycznie działam jako „trener personalny” dla swoich znajomych i doradzam przy układaniu diet. Interesuję się również sprawnością seksualną, zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Sprawdzam, testuję, analizuję i bezustannie się uczę! Swoją wiedzą dzielę się m.in. na biocity.pl!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *